رضا میرابیان، کارشناس مسائل غرب آسیا در گفت‌و‌گو با «فرهیختگان»:
عربستان گزینه‌ای جز مذاکره با انصارالله ندارد

اینکه آیا مذاکرات صلح یمن که قرار است طی روزهای آتی در استکهلم سوئد برگزار شود، می‌تواند به جنایات ائتلاف متجاوز سعودی پایان دهد یا خیر، مشخص نیست. هیچ ارزیابی روشنی نیز درباره نتایج مذاکرات وجود ندارد. انصارالله در این مذاکرات با دست پر آمده است. آنها در یک‌ماه گذشته شدیدترین حملات ائتلاف سعودی را در بندر الحدیده دفع کرده‌اند. آنان که از سوی سعودی‌ها شورشی خوانده می‌شدند، حالا به‌عنوان بخشی از قدرت قرار است پای میز مذاکره بنشینند. درباره مذاکرات صلح یمن با رضا میرابیان، کارشناس مسائل غرب آسیا گفت‌و‌گو کرده‌ایم. متن این گفت‌و‌گو به شرح زیر است.

مذاکرات صلح یمن قرار است هفته جاری در استکهلم سوئد برگزار شود. نمایندگان انصارالله و دولت نجات ملی یمن به‌همراه اعضای دولت مستعفی منصور هادی وارد سوئد شده‌اند. ارزیابی شما از مذاکرات و نتایج آن چیست؟

قضاوت درباره نتایج این نشست هنوز زود است، اما همین که هر دو طرف به‌رغم مشکلات موجود در سوئد حاضر شدند، انتظار می‌رود مذاکرات گامی روبه‌جلو باشد. ارزیابی آنچه در مذاکرات مطرح خواهد شد و همچنین نتایج آن کمی زود است. در این مذاکرات انصارالله روی دو موضوع مهم «آتش‌بس» و «لغو تحریم و محاصره» تاکید دارد. منظور از محاصره، لغو محاصره هوایی، زمینی و دریایی است. در فاز سوم این گروه (انصارالله) وارد گفت‌وگوها خواهد شد زیرا بدون این دو موضوع، مذاکرات معنا و مفهومی نخواهد داشت.

در شرایط فعلی کدام طرف به مذاکرات نیاز بیشتری دارد. سنگینی کفه اوضاع میدانی به کدام سمت است؟

کفه به سمت انصارالله است زیرا در سه‌سال و 9 ماه از آغاز تجاوز ائتلاف، آنها هیچ‌گاه حاضر نبودند پای میز مذاکره بنشینند و به خواسته‌های انصارالله گوش دهند. ائتلاف سعودی- اماراتی، انصارالله را یک گروه شورشی قلمداد می‌کرد و بر همین اساس همواره خواستار خلع سلاح آن بودند. این برای نخستین‌بار است که طرف مقابل بدون هیچ‌گونه پیش‌شرط وارد مذاکره شده است. این وضعیت نشان‌دهنده دست برتر انصارالله در میدان نبرد و در نتیجه در مذاکرات است.

چقدر احتمال این وجود دارد که دو شرط انصارالله یعنی آتش‌بس و لغو تحریم و محاصره زمینی، هوایی و دریایی پذیرفته شود؟ البته با توجه به شرایط میدانی که به نفع انصارالله است؟

این دو شرط پذیرفته شده است زیرا طرف مقابل گزینه دیگری ندارد. ائتلاف سعودی- اماراتی به‌دلیل اینکه دستاورد و گزینه دیگری در دست نداشت، پای میز مذاکره نشست. ائتلاف متجاوز سعودی در سه‌ماه گذشته سه حمله سنگین در بندر الحدیده انجام داد تا این بندر را از دست انصارالله خارج کند و با برگ برنده سر میز مذاکره بنشیند، اما با مقاومت انصارالله نتوانست این کار را انجام دهد.

درصورتی که مذاکرات صلح به نتیجه نرسد، در صحنه یمن چه اتفاقی خواهد افتاد؟

اگر مذاکرات صلح به نتیجه نرسد، انصارالله با وجود اینکه تاکیدی بر ادامه روند جنگ ندارد، در دفاع از خود و کیان یمن بسیار جدی و مصر است. بنابراین هرگونه تجاوزی که طرف مقابل انجام دهد، با پاسخ دندان‌شکنی از سوی انصارالله و ارتش یمن مواجه خواهد شد.

با وجود محاصره چندساله همه‌جانبه یمن، آیا آنها توان ادامه جنگ را خواهند داشت؟

بله؛ مردم یمن برای حفظ استقلال‌شان سه سال و 9 ماه تجاوز سعودی‌ها را تحمل کرده‌اند؛ حالا هم این شرایط را تحمل می‌کنند. از ابتدای جنگ انصارالله مواجهه‌اش برابر متجاوزان کاملا تدافعی بوده ولی اکنون شرایط هجومی پیدا کرده و همین امر باعث شده است دست برتر را روی زمین داشته باشد.

جنگ باعث تغییر وضعیت انصارالله در یمن شد؟

پس از سه سال و 9 ماه جنگ، عربستان مجبور شد برای اولین‌بار انصارالله را به‌عنوان یک‌طرف حاکم در صنعا بپذیرد. آنها انصارالله را شورشی می‌دانستند و حاضر نبودند با این گروه مذاکره کنند اما برای اولین‌بار مجبور شده‌ پای میز مذاکره بنشیند و با این گروه مبارز به‌عنوان شخصیت حقوقی و مجموعه‌ای که در صنعا حاکم است، وارد مذاکره شود.

آمریکا درباره جنگ یمن مواضع متفاوت و گاهی متناقض داشته‌ است. وزیر دفاع و وزیر امور خارجه از یک‌سو از لزوم مذاکره طرفین گفتند و از سوی دیگر تلاش سنا برای پایان حمایت از عربستان در جنگ یمن را برخلاف منافع آمریکا خواندند.

طبیعی است. در حال حاضر شکافی در مواضع بین کنگره آمریکا یعنی مجلس سنا و مجلس نمایندگان و دولت آمریکا وجود دارد؛ ازجمله در قضیه خاشقجی این اختلاف را دیدیم، لذا مواضع کنگره و دولت آمریکا کاملا با یکدیگر تفاوت دارد. نمایندگان در جلسات کنگره دراین‌باره وزیر دفاع و وزیر امور خارجه آمریکا را متهم به دروغگویی کردند.